Görünmez Koruyucularımız Alev Geciktiriciler

Görünmez Koruyucularımız Alev Geciktiriciler


Hayatımızın Görünmez Koruyucuları - Alev Geciktiriciler

Hayatımızda oluşan ihtiyaçlarımız doğrultusunda etrafı­mızda, poliüretan (PU) köpüklerden tutun da polietilenden (PE) mamuller, poşetler, polipropilenden (PP) üretilen kap­lar vb. gibi birçok polimerik malzeme ile iç içe yaşamakta­yız. Etrafımızı saran bu malzemelerin alevlere dayanıksızlığı yahut herhangi bir yangın esnasında çıkardığı zehirli gaz­lara maruz kalmanın insan yaşamı için ne kadar büyük bir tehlike olduğu apaçık ortadadır. İşte bu aşamada hayatı­mızın görünmez koruyucuları alev geciktiriciler çok önemli rol oynamaktadır.

 

Alev geciktiriciler, mobilyadan kaplamalara, tekstilden izo­lasyona kadar çok geniş bir alanda üretilen ürünlerin alev dayanımlarını arttırmak adına kullanılmaktadırlar.


Poliüretan Sektöründe Alev Geciktiriciler:

 

Poliüretan sektöründe alev geciktirici ürünlere değinmemiz gerekirse; hayatımıza 1937 yılında Otto Bayer tarafından bu­lunarak giren poliüretanın bugünkü popülaritesine kavuşma­sında önemli rol oynadıkları söylenebilir. Çünkü poliüretanlar birçok avantaj barındırmalarına rağmen yüksek yanıcılıkları dolayısı ile aynı ölçüde tehlike arz etmekteydi. Herkes tarafın­dan kabul edileceği üzere, yangın, insanoğlunun sıklıkla kar­şılaştığı ve hem maddi hem hayati anlamda önemli kayıplara yol açan bir tehlikedir. Bu tehlikenin üstüne bir de aşırı yanıcı özellik eklenince, poliüretanın popülerlik kazanması için bu yönünü geliştirmek elzem bir hal almıştı. İşte poliüretan dün­yasında alev geciktiriciler olarak bilinen malzemelerin gelişimi bu ihtiyaç doğrultusunda başladı. Tabii ki, alevi geciktirmek, bu malzemelerin yapmaları gereken tek görev değildi. Yangın esnasında oluşan zehirli gazların (insan sağlığını tehdit eden ve boğulmalara yol açan gazlar) azaltılması da bu işin doğası gereği aynı ölçüde önemli boyuttaydı. İşte, yeni nesil alev ge­ciktiricilerin tam anlamıyla iki ana görevi budur:

 

• Son ürünlerin alev dayanımlarını arttırmak,

• Yangın esnasında çıkan gaz salınımı en aza indirmek.


Poliüretan alanında alev geciktiricilerin kullanıldıkları yer­leri rigid uygulamalar ve sünger uygulamaları olarak ikiye ayırmamız mümkündür. Rigid uygulamalarda, bu ürünler genelde yukarıda belirttiğimiz gibi yangın anında içinde bulunulan yapıdan insanların kaçış sürelerinin arttırılması ve gaz oluşumundan kaynaklanacak zehirlenmenin azal­tılması için kullanılırken, sünger sistemlerde fosfat içeriği yüksek alev geciktiriciler bu ihtiyaçları karşılamaları dışın­da, süngerin eriyerek kumaşa yapışmasını da sağlar. Dün­yada insan güvenliği standartlarının sürekli artması neti­cesinde bu ürünlere olan ilgi ve bunların tüketimleri de süratli şekilde yükselmektedir. Poliüretan sektöründe en yoğun olarak kullanılan alev geciktirici türleri TCPP (Tris (1-chloro-2-propyl) phosphate), TEP (Tri Ethyl Phosphate), V6 ((2-chlorethyl) dichloroisopentyldiphosphate)’dir. Bu ürünleri biraz yakından tanıyalım.


1. TCPP (Tris (1-chloro-2-propyl) phosphate)

Klor ve fosfor bazlı alev geciktiricidir. Halojenlenmiş or­ganik fosfatlar arasında en iyi hidroliz kararlılığına sahip olan üründür. TCPP, suda çözünmez; çoğu organik çözü­cüler içerisinde çözünür ve resinlerle uyumluluk gösterir.Asetat elyaf, PVC, PU köpükler, EVA ve fenolik malzemele­rin üretiminde alev geciktirici olarak kullanılır. Aynı zaman­da düşük sıcaklıklara ve neme dayanıklılığı; antistatik özel­liği arttırıcı etkisi vardır.


Özellikleri:

Görünüm :Soluk sarı şeffaf sıvı

Kaynama noktası :>200 C.(4mmHg)

Viskozite (250C) :60-70cps

Çözünme noktası :> 200C

Spesifik gravite : 1.285-1.295

Fosfor içeriği : 9.4±0.4wt%

Klor içeriği : 32.4±0.4wt%               

Asidite değeri : (mgKOH/g).0.1

Renk (APHA ) : 50 Max


2. TEP (Tri Ethyl Phosphate)

Halojensiz alev geciktirici olan TEP, çok düşük vizkosite­si nedeniyle, düşük vizkosite gerektiren formulasyonlarda çok önemli bir yer tutar. Genellikle sert köpük ve PU/PIR ve fenolik uygulamalar için kullanılan alev geciktiricidir.

Özellikleri:

Görünüm : Şeffaf sıvı       

Fosfor içeriği : 17 % wt

Saflık wt% :>99.0

Asidite değeri : (mgKOH/g).<0.05

Su içeriği : < 0.1 wt%


3. V6 ((2-chlorethyl)dichloroisopentyldiphosphate)

Yüksek molekül ağırlıklı olup, HR ve kalıplanmış süngerler için uygundur. Daha çok uzun yıllar dayanıklılık beklenen otomotiv ve mobilya sektöründe kullanılan alev geciktiri­cidir.

Özellikleri:

Görünüm : Berrak sıvı

Fosfor : 10.5±0.5% 

Klor : 36. 5±0.5%

Kaynama Noktası : Kaynamaz

Flash noktası : 191 C

Koku : yumuşak

Viskozite : 1500-2000 cps (250C ) 

Spesifik gravite : (25C ) 1.40 - 1.50

Tutuşma Sıc.. : (C ) > 400

Parçalanma Sıc. : (C ) > 200

Asit değeri : 0.15mgKOH/g max

Su : 0.15%max

Renk (APHA) : 50 Max





Serdar Sağbil
      Satış Müdürü