REACH Global Services S.A. (RGS), kimya sanayii ve bağlı olduğu endüstrilerin, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti kimyasallar yönetmeliklerine uyum sağlamasını amaçlayan, Belçika ve İstanbul’daki ofisleri ile hizmet veren Türkiye’nin önde gelen danışmanlık firmalarındandır. RGS, AB REACH (Tek Temsilcilik Hizmetleri) AB Kozmetik ve Türk Seveso yönetmeliği (Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik) gibi yönetmelikler üzerine uzmanlaşmaktadır. Turkcoat fuarı katılımcı yelpazesi ile Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik konusunda görüş paylaşmak ve Türk endüstrisinin ne aşamada olduğunu gözlemlemek için ideal bir fuardı. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 18 Ağustos 2010 tarihinde resmi gazetede yayınladığı bu yönetmelik iki amaca hizmet etmektedir; Tehlikeli maddelerin sebebiyet verdiği büyük kazaların önlenmesi ve kazalar oluştukça; bu tarz kazaların sadece insanlar (iş sağlığı ve güvenliği) için değil, çevre için de sonuçlarının sınırlandırılması, en aza indirilmesiSeveso tipi bir kuruluş için kanunlar açıkça genel gereklilikleri uygulamaya koymaktadır. İşletmeci büyük kazaların önlenmesi ve kaza olması halinde de sonuçlarının insan ve çevre için en aza indirilmesi amacıyla gerekli tüm önlemleri almak zorundadır. Buna ek olarak; işletmeci görevleri yürütmekle sorumlu otoritelere tüm gerekli önlemleri aldığını ispatlamak durumundadır. 2 yıldan uzun bir süredir RGS’nin Genel Müdür’ü olarak görev yapma mutluluğunu taşıyorum. Şu ana dek Türkiye’de büyük, orta ve küçük ölçekli birçok önemli firmaya regülasyonlara uyumluluk konusunda danışmanlık hizmeti sunduk. Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik, Türkiye endüstrisi için yeni bir yönetmelik olduğundan, otoriteler ve danışmanlık firmaları konuyu öğrenme aşamasındalar. Türkiye’de şu an Seveso konusunda deneyim sahibi birkaç danışmanlık firması bulunmaktadır. Sonuç olarak, RGS Türk firmalara bu yeni yönetmeliğe uyum sürecinde danışmanlık hizmeti vermek üzere Hollanda merkezli DHV firması ile bir işbirliği içerisine girmiştir. DHV, AB’de endüstriyel güvenlik ve risk değerlendirmesi konusunda yılların tecrübesine sahip, Seveso konusunda danışmanlık hizmeti vermekte olan önde gelen firmalardan biridir.

Global kimya endüstrisinde geçirdiğim 30 yıllık iş hayatı süresince, birçok yönetim kadrosunda (satış, pazarlama, üretim, tedarik zinciri iş sağlığı güvenliği, çevre yönetimi gibi) yer aldım. Bir dönem de, Fransa’da yerleşik, $200+ milyon global satış rakamına sahip, 2 Seveso tipi klor üretim ve Brom depolama tesisine sahip şirketin yönetiminde yer aldım. Belçika’da Seveso kategorisine giren bir tesise yakın yaşayan bir kişi olarak, endüstrinin büyük kazaları önleme, riskleri ve hasarları minimize etmek, hazırlıklı olmak üzere gerekli önlemleri almış olduğunu bilerek evimde uyumak ve yaşamak bana daha az endişe veriyor. Ayrıca Belçika’daki otoritelerce belirlenen profesyonel yetkililerin Seveso tesislerini düzenli olarak kontrol ettiklerini bilmek de bana ek bir güven veriyor.

Firmalar yönetmeliklerle uyum çalışmalarını, para ve diğer kaynaklarını tüketen zorunlu bir külfet olarak gördüklerinden;bu çalışmaların getirilerini sorgulamaktalar. Fakat tehlikeli maddeler üreten ve elinde bulunduran kimyasal kuruluşların yöneticileri, bu tarz işletmelerin özellikle yüksek miktarda kapital gerektirmesinden dolayı da riski minimize etmek istemektedirler. İşletmeciler güvenli yürüyen işler, çalışanlar için güvenli bir çalışma ortamı isterler ve işletmenin civarında yaşayan insanların ve çevrenin güvenliğinden de sorumludurlar. Seveso yönetmeliği işletmecinin senaryolar üreterek tehlikeli maddeler, işlemler ve prosedürlerden doğabilecek riskleri hesaplamasını ve değerlendirmesini, böylece olası kazaların engellenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasını, herhangi bir kazanın gerçekleşmesi durumunda da çevreye ve insana olabilecek zararları sınırlandırmak için gerekli müdahalelerde bulunmak üzere işletme içinde, dışında (itfaiye, ambulans, polis vb. ile işbirliği yaparak) iyi bir hazırlığı zorunlu kılmaktadır. İşletmeciler risklerini minimize eden ve yatırımlarını, çalışanlarını, çevrelerinde bulunan insanları koruyan Seveso’ ya pozitif olarak bakmalılar. Son zamanlarda Türkiye’de, yangınla sonuçlanan iki büyük kaza gerçekleşti. Firmalardan biri iflas etti ve maalesef diğeri yaşam kaybına sebep oldu. Aile yakınlarını ölümden haberdar etmek ve cenazelere katılmak hiçbir yöneticinin yüzleşmek isteyeceği bir görev değildir!

Firmalar aynı zamanda yönetmeliklerle uyumsuzluğun neticesinde potansiyel büyük kazaların doğurabileceği can kaybını, çevrenin ileri derecede kirlenmesi gibi sonuçları da hesaba katmalıdırlar. Seveso yönetmeliği ile uyumsuzluğun sonucu çok yüksek miktarlı para cezaları, sorumlu kişilerin hapse girmesi ve yetkili otoriteler tarafından kabul edilmeyen aktivitelerin durdurulmasıdır. Türk Seveso yönetmeliği (Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik) ile uyumun ilk adımı tehlikeli maddelerin 18 Şubat 2011 tarihine kadar Orman ve Su İşleri Bakanlığı’na bildirimiydi. Şu zamana kadar bu bildirimi gerçekleştirmemiş olan firmaların en kısa sürede bu işlemi gerçekleştirmesi gerekmektedir! Endüstri tarafından halen tam olarak kavranmamış olan yönetmelik hakkındaki rehber dokümanlar yetkili otoriteler tarafından halen hazırlanmaktadır. Fakat son tarihlerin son derece kesin olduğu bir durumda endüstri bunu bir bahane olarak görmemeli ve dikkate almalıdır. İyi hazırlanmış, tecrübeli ve yeterli kaynağa (zaman ve çalışan sayısı) sahip bir üst seviye firmanın büyük kaza senaryolarını hazırlaması, gerekli bilgiyi toparlaması, bir güvenlik raporu ve dahili acil durum planı hazırlaması 6-8 hafta zaman almaktadır. Yeterli organizasyona sahip olmayan firmalar için bu süre 3-6 aya çıkmaktadır. Senaryoların hazırlanması, güvenlik raporu ve diğer planların hazırlanması için gerekli dokümanların toparlanması için gereken iş yükü ve zaman göz ardı edilmemelidir çünkü bu işlem son tarihten bir gün veya bir hafta evvel tamamlanamaz! Yetkili otoriteler olağanüstü bir ilerleme göstermiş olsalar da, halen bir hazırlık aşamasındalar. Birçok AB ülkesinde başarı için uygulanan formül yetkili otoritelerle yakın ilişki içerisinde bulunarak ortak bir bilinç ile yönetmeliği uygulamak, böylece çevre ve insan için daha güvenli bir dünya sağlama amacını gerçekleştirmektir.

Firmalar birçok farklı sebep ile profesyonel danışmanların tavsiye ve desteğine gereksinim duyarlar. Bunun temel sebebi verilen işin gereken zamanda iyi bir şekilde gerçekleştirilmesi için eğitim desteği veya dahili bilgi, tecrübe veya kaynak eksikliği (zaman ve personel) ya da bu zorlu işin başkası tarafından gerçekleştirilmesidir. Yönetmelik sürekli olarak evrimleşmekte ve daha da sıkılaşmakta olduğundan, işi yönetmeliklerle uyumu sağlamak olan profesyonel firmalarla çalışmak en iyi çözümdür. Değer elbette parasal terimlerle ölçülmektedir. Danışmanlık elbette bir maliyete sahiptir fakat bu maliyet kaynakların etkili bir şekilde kullanımı ve işlerin daha kısa zamanda aynı zamanda profesyonel ellerce yapılması demektir. Danışmanlar risk ve olası büyük kaza senaryolarını hazırlarken tarafsız ve yorumsuz olduklarından işletmedeki süreç ve prosedür eksikliklerini ortaya çıkarıp bunları iyileştirerek söz konusu eksikliklerin insana, çevreye ve iş hayatına verebileceği zararları azaltmaktadırlar. İlginç bir güvenlik istatistiği bir kişinin evinde kaza geçirme
riskinin bir kimyasal tesiste kaza geçirme riskine oranla 25 kat daha fazla olduğunu ortaya koymuştur! Seveso kapsamına giren bir tesis civarında yaşayan vatandaşlar, yönetmeliğin
uygulanması neticesinde hangi tehlikeli maddelerin bu tesis içerisinde üretildiği, kullanıldığı veya depolandığı hakkında yasal olarak bilgi edinip; yetkili otoritelerin işletmeyi gözetim altında tuttuğunun, büyük kazaların engellenmesi için gerekli tedbirlerin alındığının ve işletmecilerin herhangi bir kaza durumunda çevreye ve insana olabilecek zararı minimize etmek için planlar hazırladığının güvencesi içinde olacak, aynı zamanda bu gibi durumlarda ne yapması gerektiğinin de bilincinde olacaktır.

Özetle, Seveso yönetmeliğinin uygulanması büyük kazaların riskini minimize ederek işletmeciler, çalışanlar, tesis etrafındaki halk ve çevrenin güvenliğini sağlayacak ve elbette yetkili otoriteleri de tatmin edecektir. İşletmeciler yetkili otoritelere, tehlikeli maddelerin üretim, taşıma ve depolamasıyla ilgili olarak gerekli olan tüm tedbirlerin alındığını kanıtlayarak insana, çevreye ve kendi iş hayatlarına verilebilecek zararı minimize ettiklerini gösterirler. Daha güvenli bir işletme daha az sigorta ödemesi demektir. Büyük kaza senaryolarının, güvenlik raporlarının, büyük kaza önleme politikalarının, güvenlik yönetim sistemlerinin, dahili ve harici acil durum planlarının hazırlanması karmaşık, yetenek, tecrübe, kaynak ve zaman gerektiren bir iştir. Bu sebeple firmalar 18 Ağustos 2012 son tarihi için çalışmalara bugünden başlamalı ve yönetmelikle uyum sağlamak için yetkili otoritelere gerekli dokümanları sunmalıdır.

REACH Global Services "İnsan ve Çevre için daha güvenli bir dünya...”.